XLVI Congreso de la semFYC - Las Palmas

5, 6 y 7 de noviembre 2026

Comunicaciones: Casos clínicos

El domicilio como lugar de atención: Medicina de Familia ante la cronicidad y la complejidad biopsicosocial (póster)

Ámbito del caso

Atención domiciliaria

Motivos de consulta

Infección de herida quirúrgica de 2 años de evolución (hernioplastia incisional supraumbilical)

Historia clínica

Enfoque individual

Hombre de 72 años
- Alergia a metamizol y contraste yodado.
- Fumador de >50 paquetes-año, consumo crónico de alcohol, cocaína y marihuana.
- Dislipemia, trastorno antisocial, psicosis inducida por sustancias, coxartrosis con necrosis femoral bilateral y enfermedad pulmonar obstructiva crónica.
- Intervenido de hernioplastia inguinal bilateral y hernioplastia incisional supraumbilical en 2024, complicación postquirúrgica con dehiscencia de incisión con infección persistente pese a diferentes tratamientos antibióticos. Reintervenido para aproximación de la anastomosis llegando a ser necesaria la resección de 10 cm de intestino para conseguir viabilidad de la anastomosis.
- Último cultivo 29/6/26 positivo para enterobacter cloacae complex + estafilococo aureus ambos sensibles a trimetoprim/sulfametoxazol y gentamicina.

Enfoque familiar y comunitario

- Divorciado, dos hijas sin relación con ellas, tiene una hermana que ha sido cuidadora principal, actualmente ya no puede por motivos de salud.
- Escala de valoración Sociofamiliar (TSO) 19/25. Vive solo en condiciones de habitabilidad precarias, falta de higiene personal y ambiental, en seguimiento por Servicios Sociales, prestación de comidas a domicilio

Juicio clínico, diagnóstico diferencial, identificación de problemas

Sobreinfección postquirúrgica que exige apoyo domiciliario continuo; alto riesgo social, nula conciencia de gravedad, dificultosa adherencia, escaso soporte familiar, dependencia severa y fragilidad sociosanitaria.

Tratamiento y planes de actuación

Antibioterapia dirigida y curas por enfermería.

Evolución

-Tras antibioterapia dirigida se consigue desaparición del dolor, disminución del eritema y tamaño de la herida (aunque que persiste abierta), por lo que se decide espaciamiento de las curas por parte de enfermería cada 48 horas.
-Actualmente, persiste una herida abierta de 5x5x2cm, de aspecto cavitado, friable con lecho eritematoso y dolorosa que precisa curas diarias.
-Pendiente de intervención de coxartrosis, limitación funcional que imposibilita al paciente el salir de casa, contraindicada actualmente la intervención por infección activa. El paciente rechaza realizar las curas en ámbito hospitalario, únicamente acepta ser atendido en domicilio por el equipo de atención primaria.

Conclusiones (y aplicabilidad para la Medicina de Familia)

Ante un paciente con evolución tórpida de un problema crónico de salud que precisaría abordaje hospitalario que el paciente rechaza, los diferentes profesionales de Atención Primaria se convierten en actores principales, coordinándose entre ellos para la atención de dicha patología y desempeñando una importante labor de comunicación entre paciente y hospital.

Comunicaciones y ponencias semFYC: 2026; Comunicaciones: Casos clínicos. ISSN: 2339-9333

Autores

Estopà Escrivà, Aleix
Unitat Docent Multiprofessional d’Atenció Familiar i Comunitària de Barcelona Ciutat - ICS. Barcelona
Sepúlveda Guerrero, Maria
Unitat Docent Multiprofessional d’Atenció Familiar i Comunitària de Barcelona Ciutat - ICS. Barcelona
Puche Sanchez, Merce
Unitat Docent Multiprofessional d’Atenció Familiar i Comunitària de Barcelona Ciutat - ICS. Barcelona